Skip to main content
Economy and Finance

X’inhi ż-żona tal-euro?

Iż-żona tal-euro tikkonsisti minn dawk l-Istati Membri tal-Unjoni Ewropea li adottaw l-euro bħala l-munita tagħhom.

L-Istati Membri kollha tal-Unjoni Ewropea huma parti mill-Unjoni Ekonomika u Monetarja (UEM) u jikkoordinaw it-tfassil tal-politika ekonomika tagħhom biex jappoġġjaw l-għanijiet ekonomiċi tal-UE. Madankollu, numru ta’ Stati Membri ħadu pass supplementari billi biddlu l-muniti nazzjonali tagħhom bil-munita unika – l-euro. Dawn l-Istati Membri jiffurmaw iż-żona tal-euro.

Meta l-euro kien introdott għall-ewwel darba fl-1999 – bħala “flus skritturali” –, iż-żona tal-euro kienet magħmula minn 11 imbagħad minn 15-il Stat Membru. Il-Greċja ngħaqdet fl-2001, sena biss qabel il-bidla tal-flus, segwita mis-Slovenja fl-2007, Ċipru u Malta fl-2008, is-Slovakkja fl-2009, l-Estonja fl-2011, il-Latvja fl-2014 u l-Litwanja fl-2015. Illum, iż-żona tal-euro fiha 19-il Stat Membru.

Fost l-Istati Membri barra miż-żona tal-euro, id-Danimarka għandha “opt-out” milli tissieħeb stipulata fi Protokoll anness mat-Trattat, għalkemm tista’ tissieħeb fil-futur jekk tkun tixtieq. L-Iżvezja għadha ma kkwalifikatx biex tkun parti miż-żona tal-euro.

Il-bqija tal-Istati Membri li mhumiex fiż-żona tal-euro huma fost dawk li ssieħbu fl-Unjoni fl-2004, l-2007 u l-2013, wara li tnieda l-euro. Fiż-żmien tal-adeżjoni tagħhom, huma ma kinux jissodisfaw il-kundizzjonijiet meħtieġa biex jidħlu fiż-żona tal-euro, iżda wrew l-impenn tagħhom biex jissieħbu kif u meta dawn jintlaħqu – huma Stati Membri b’“deroga”, bħall-Iżvezja.

Andorra, Monaco, San Marino u l-Belt tal-Vatikan adottaw l-euro bħala l-munita nazzjonali tagħhom minħabba ftehimiet monetarji speċifiċi mal-UE, u jistgħu joħorġu l-muniti tal-euro tagħhom b’ċerti limiti. Madankollu, peress li mhumiex Stati Membri tal-UE, huma mhumiex parti miż-żona tal-euro.

Tmexxija taż-żona tal-euro

Bl-adozzjoni tal-euro, l-ekonomiji tal-membri taż-żona tal-euro saru aktar integrati. Din l-integrazzjoni ekonomika għandha titmexxa sew biex jintlaħqu l-benefiċċji kollha tal-munita unika. Għalhekk, iż-żona tal-euro hija wkoll distinta minn partijiet oħra tal-UE permezz tat-tmexxija ekonomika tagħha – b’mod partikolari, it-tfassil ta’ politika ekonomika u monetarja.

  • Il-politika monetarja taż-żona tal-euro hija f’idejn l-Eurosistema indipendenti, inklużi l-Bank Ċentrali Ewropew (BĊE), li huwa bbażat fi Frankfurt, il-Ġermanja, u l-banek ċentrali nazzjonali tal-Istati Membri taż-żona tal-euro. Permezz tal-Kunsill Governattiv tiegħu, il-BĊE jiddefinixxi l-politika monetarja għaż-żona tal-euro kollha kemm hi – awtorità monetarja waħda b’politika monetarja unika u bl-objettiv primarju li żżomm l-istabbiltà tal-prezzijiet.
  • Fiż-żona tal-euro, il-politika ekonomika hija prinċipalment ir-responsabbiltà tal-Istati Membri, iżda l-gvernijiet nazzjonali jridu jikkoordinaw il-politiki ekonomiċi tagħhom biex jintlaħqu l-għanijiet komuni ta’ stabbiltà, tkabbir u impjiegi. Il-koordinazzjoni tintlaħaq permezz ta’ numru ta’ strutturi u strumenti, bil-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir (PST) bħala wieħed ċentrali. Il-PST jinkludi regoli li ntlaħaq qbil dwarhom għad-dixxiplina fiskali, bħal pereżempju limiti fuq id-defiċits tal-gvern u d-dejn nazzjonali, li jridu jkunu rispettati mill-Istati Membri kollha tal-UE, għalkemm il-pajjiżi taż-żona tal-euro biss huma soġġetti għal sanzjonijiet – finanzjarja jew oħrajn – f’każ ta’ nuqqas ta’ konformità.
  • L-implimentazzjoni tal-governanza ekonomika tal-UE hi organizzata b’mod annwali f’ċiklu, magħruf bħala s-Semestru Ewropew.

Min hu diġà ġewwa?

Stati Membri taż-żona tal-euro

Stati Membri mhux fiż-żona tal-euro

Stati Membri b’opt-out

L-AwstrijaIl-BulgarijaId-Danimarka
Il-BelġjuIl-Kroazja
ĊipruIċ-Ċekja
L-EstonjaL-Ungerija
Il-FinlandjaIl-Polonja
FranzaIr-Rumanija
Il-ĠermanjaL-Iżvezja
Il-Ġreċja
L-Irlanda
L-Italja
Il-Latvja
Il-Litwanja
Il-Lussemburgu
Malta
In-Netherlands
Il-Portugall
Is-Slovakkja
Is-Slovenja
Spanja

Governing the euro area

By adopting the euro, the economies of the euro-area members become more integrated. This economic integration must be managed properly to realise the full benefits of the single currency. Therefore, the euro area is also distinguished from other parts of the EU by its economic management – in particular, monetary and economic policy-making.

  • Monetary policy in the euro area is in the hands of the independent Eurosystem, comprising the European Central Bank (ECB), which is based in Frankfurt, Germany, and the national central banks of the euro-area Member States. Through its Governing Council, the ECB defines the monetary policy for the whole euro area – a single monetary authority with a single monetary policy and the primary objective to maintain price stability.
  • Within the euro area, economic policy remains largely the responsibility of the Member States, but national governments must coordinate their respective economic policies in order to attain the common objectives of stability, growth and employment. Coordination is achieved through a number of structures and instruments, the Stability and Growth Pact (SGP) being a central one. The SGP contains agreed rules for fiscal discipline, such as limits on government deficits and on national debt, which must be respected by all EU Member States, although only euro-area countries are subject to sanction – financial or otherwise – in the event of non-compliance.
  • Implementation of the EU’s economic governance is organised annually in a cycle, known as the European Semester.

Who’s already in?

Euro-area Member StatesNon-euro area Member StatesMember State with an opt-out
AustriaBulgariaDenmark
BelgiumCzechia 
CroatiaHungary 
CyprusPoland 
EstoniaRomania 
FinlandSweden 
France  
Germany  
Greece  
Ireland  
Italy  
Latvia  
Lithuania  
Luxembourg  
Malta  
Netherlands  
Portugal  
Slovakia  
Slovenia  
Spain