Skip to main content
Economy and Finance

Céard é an limistéar euro?

Is iad na Ballstáit sin den Aontas Eorpach a bhfuil an euro mar airgeadra acu an limistéar euro.

Tá gach Ballstát den Aontas Eorpach san Aontas Eacnamaíoch agus Airgeadaíochta (AEA) agus comhordaíonn siad ceapadh a mbeartais eacnamaíoch chun tacú le cuspóirí eacnamaíocha an Aontais Eorpaigh. Tá céim eile fós tugtha ag roinnt Ballstát, áfach, agus tá an t-airgeadra aonair – an euro – curtha in ionad a n-airgeadra náisiúnta acu. Is iad na Ballstáit sin an limistéar euro.

Nuair an tugadh an euro isteach ar dtús i 1999 – mar airgeadra 'na leabhar' – bhí 11 den 15 Bhallstát a bhí san Aontas Eorpach ag an am sa limistéar euro. Chuaigh an Ghréig isteach in 2001, díreach bliain sular tugadh an t-airgead tirim isteach, ansin an tSlóivéin in 2007, an Chipir agus Málta in 2008, an tSlóvaic in 2009, an Eastóin in 2011, an Laitvia in 2014 agus an Liotuáin in 2015. Sa lá atá inniu ann, tá 19 mBallstát den Aontas Eorpach sa limistéar euro.

Maidir leis na Ballstáit atá lasmuigh den limistéar euro, tá ‘rogha an diúltaithe’ ag an Danmhairg, rogha atá leagtha síos sna Prótacail a ghabhann mar iarscríbhinn leis an gConradh, ach is féidir leis dul isteach ann más mian leis amach anseo. Níl an tSualainn incháilithe fós le bheith sa limistéar euro.

Na Ballstáit eile nach bhfuil sa limistéar euro, is Ballstáit iad a chuaigh isteach san Aontas Eorpach in 2004, 2007 agus 2013, tar éis an euro a bheith seolta. Tráth an aontachais, níor chomhlíon siad na coinníollacha is gá le dul isteach sa limistéar euro, ach tá gealltanas tugtha acu dul isteach ann an tráth a bheidh na coinníollacha sin comhlíonta acu – tá 'maolú' ag na Ballstáit sin, mar atá ag an tSualainn.

Ghlac Andóra, Monacó, San Mairíne agus Cathair na Vatacáine an euro mar airgeadra náisiúnta trí bhíthin comhaontuithe sonracha airgeadaíochta leis an Aontas Eorpach, agus is féidir leo boinn euro dá gcuid féin a eisiúint faoi theorainneacha áirithe. Toisc na Ballstát den Aontas Eorpach iad, áfach, ní cuid den limistéar euro iad.

An limistéar euro a rialú

De thoradh an euro a ghlacadh, déantar geilleagair bhaill an limistéir euro níos fite fuaite ina chéile. Ní mór bainistiú cuí a dhéanamh ar an gcomhtháthú eacnamaíoch sin chun tairbhe iomlán a bhaint as an airgeadra aonair. Dá bhrí sin, is ceann de shaintréithe an limistéir euro an bhainistíocht eacnamaíoch a dhéantar ann, go háirithe ceapadh na mbeartas airgeadaíochta agus eacnamaíoch.

  • Sa limistéar euro, is é an tEorachóras a stiúrann an beartas airgeadaíochta. Is córas neamhspleách é, agus tá sé comhdhéanta den Bhanc Ceannais Eorpach, a bhfuil ceannáras aige in Frankfurt na Gearmáine, agus bainc ceannais náisiúnta Bhallstáit an limistéir euro. Trína Chomhairle Rialaithe, déanann an Banc Ceannais Eorpach an beartas airgeadaíochta a shainiú don limistéar euro ina iomláine – aon údarás airgeadaíochta amháin a bhfuil aon bheartas airgeadaíochta amháin aige a bhfuil sé mar phríomhchuspóir aige cobhsaíocht praghsanna a choinneáil.
  • Laistigh den limistéar euro, is faoi fhreagracht na mBallstát atá an beartas eacnamaíoch den chuid is mó, ach ní mór do na rialtais náisiúnta a mbeartais eacnamaíocha a chomhordú chun a gcuspóirí coiteanna a bhaint amach, mar atá an chobhsaíocht, an fás agus an fhostaíocht. Déantar an comhordú sin trí roinnt struchtúr agus ionstraimí éagsúla, agus is é an Comhshocrú Cobhsaíochta agus Fáis an ceann is tábhachtaí díobh sin. Cuimsíonn an comhshocrú rialacha comhaontaithe maidir leis an smacht fioscach, mar shampla teorainneacha ar easnaimh rialtais agus ar an bhfiachas náisiúnta. Ní mór do gach Ballstát na rialacha sin a urramú, cé nach féidir bearta sriantach (bearta airgeadais ná bearta de chineál eile) a chur i bhfeidhm ach ar thíortha an limistéir euro mura gcomhlíonann siad na rialacha sin.
  • Déantar cur chun feidhme an rialachais eacnamaíoch san Aontas Eorpach a eagrú le linn timthriall bliantúil ar a dtugtar an Seimeastar Eorpach.

Cé atá istigh cheana féin?

Ballstáit an limistéir euro

Ballstáit nach bhfuil sa limistéar euro

Ballstát a bhfuil ‘rogha an diúltaithe’ aige

An OstairAn BhulgáirAn Danmhairg
An BheilgAn Chróit
An ChipirAn tSeicia
An EastóinAn Ungáir
An FhionlainnAn Pholainn
An FhraincAn Rómáin
An GhearmáinAn tSualainn
An Ghréig
Éire
An Iodáil
An Laitvia
An Liotuáin
Lucsamburg
Málta
An Ísiltír
An Phortaingéil
An tSlóvaic
An tSlóivéin
An Spáinn

Governing the euro area

By adopting the euro, the economies of the euro-area members become more integrated. This economic integration must be managed properly to realise the full benefits of the single currency. Therefore, the euro area is also distinguished from other parts of the EU by its economic management – in particular, monetary and economic policy-making.

  • Monetary policy in the euro area is in the hands of the independent Eurosystem, comprising the European Central Bank (ECB), which is based in Frankfurt, Germany, and the national central banks of the euro-area Member States. Through its Governing Council, the ECB defines the monetary policy for the whole euro area – a single monetary authority with a single monetary policy and the primary objective to maintain price stability.
  • Within the euro area, economic policy remains largely the responsibility of the Member States, but national governments must coordinate their respective economic policies in order to attain the common objectives of stability, growth and employment. Coordination is achieved through a number of structures and instruments, the Stability and Growth Pact (SGP) being a central one. The SGP contains agreed rules for fiscal discipline, such as limits on government deficits and on national debt, which must be respected by all EU Member States, although only euro-area countries are subject to sanction – financial or otherwise – in the event of non-compliance.
  • Implementation of the EU’s economic governance is organised annually in a cycle, known as the European Semester.

Who’s already in?

Euro-area Member States

Non-euro area Member States

Member State with an opt-out

AustriaBulgariaDenmark
BelgiumCroatia 
CyprusCzechia 
EstoniaHungary 
FinlandPoland 
FranceRomania 
GermanySweden 
Greece  
Ireland  
Italy  
Latvia  
Lithuania  
Luxembourg  
Malta  
Netherlands  
Portugal  
Slovakia  
Slovenia  
Spain