Skip to main content
Economy and Finance

Co to jest strefa euro?

W skład strefy euro wchodzą te państwa członkowskie Unii Europejskiej, które przyjęły euro jako swoją walutę.

Wszystkie państwa członkowskie Unii Europejskiej należą do unii gospodarczej i walutowej (UGW) i koordynują swoją politykę gospodarczą w taki sposób, aby wspierać cele gospodarcze UE. Wiele państw członkowskich poszło jednak o krok dalej i zastąpiło swoje waluty krajowe wspólną walutą – euro. Państwa te tworzą tzw. strefę euro.

Gdy w 1999 r. euro zostało wprowadzone po raz pierwszy – jako waluta księgowa – strefa euro składała się najpierw z 11, a następnie z 15 państw członkowskich UE. W 2001 r. (zaledwie rok przed wymianą gotówki w walutach krajowych na euro) do strefy euro dołączyła Grecja, a potem w 2007 r. Słowenia, w 2008 r. Cypr i Malta, w 2009 r. Słowacja, w 2011 r. Estonia, w 2014 r. Łotwa i w 2015 r. Litwa. Dziś do strefy euro należy 19 państw członkowskich UE.

Dania nie ubiega się o dołączenie do strefy euro – skorzystała z tzw. klauzuli opt-out zapisanej w protokole załączonym do Traktatu (mimo to, jeśli w przyszłości zmieni zdanie, będzie mogła starać się o wejście do strefy euro). Szwecja nie spełniła jeszcze wszystkich kryteriów koniecznych do tego, aby znaleźć się w strefie euro.

Pozostałe państwa członkowskie nienależące do strefy euro przystąpiły do Unii w 2004, 2007 i 2013 r., czyli po wprowadzeniu euro. W momencie przystąpienia do UE nie spełniały wymaganych kryteriów, ale zobowiązały się do dołączenia do strefy euro, kiedy uda im się je spełnić – państwa te są objęte tzw. derogacją (odstępstwem), podobnie jak Szwecja.

Andora, Monako, San Marino i Państwo Watykańskie przyjęły euro jako swoją walutę krajową na mocy specjalnych układów monetarnych z UE i mogą, na określonych warunkach, emitować własne monety euro. Ponieważ jednak kraje te nie są państwami członkowskimi UE, nie należą do strefy euro.

Zarządzanie strefą euro

Przyjęcie euro sprawia, że gospodarki państw należących do strefy euro są bardziej ze sobą zintegrowane. Aby jedna waluta przynosiła optymalne korzyści, integracją gospodarczą należy właściwie zarządzać. Dlatego też strefa euro, w odróżnieniu od pozostałych krajów UE, jest osobno zarządzana na planie gospodarczym, zwłaszcza w zakresie polityki gospodarczej i pieniężnej.

  • Polityką pieniężną w strefie euro kieruje niezależny Eurosystem, który składa się z Europejskiego Banku Centralnego (EBC) z siedzibą we Frankfurcie nad Menem oraz z krajowych banków centralnych państw członkowskich strefy euro. Politykę pieniężną dla całej strefy euro określa za pośrednictwem Rady Prezesów EBC – wspólny organ, który kształtuje jednolitą politykę pieniężną i którego głównym celem jest utrzymanie stabilności cen.
  • W obrębie strefy euro polityka gospodarcza pozostaje w dużej mierze w gestii państw członkowskich, ale rządy krajowe muszą koordynować swoje polityki gospodarcze, aby móc osiągnąć wspólne cele, jakimi są stabilność, wzrost i zatrudnienie. Koordynacja jest prowadzona za pomocą szeregu struktur i instrumentów, spośród których najważniejszym jest pakt stabilności i wzrostu. Pakt ten zawiera uzgodnione zasady dotyczące dyscypliny budżetowej – obejmujące między innymi ograniczenia dotyczące deficytu budżetowego i długu publicznego – których muszą przestrzegać wszystkie państwa członkowskie UE, nawet jeśli w razie ich nieprzestrzegania tylko kraje strefy euro podlegają sankcjom (finansowym lub innym).
  • Zarządzanie gospodarcze w UE przebiega w ramach corocznego cyklu zwanego europejskim semestrem.

Kto już dołączył?

Państwa członkowskie należące do strefy euro

Państwa członkowskie nienależące do strefy euro

Państwo członkowskie, które zdecydowało się pozostać poza strefą euro

AustriaBułgariaDania
BelgiaChorwacja
CyprCzechy
EstoniaWęgry
FinlandiaPolska
FrancjaRumunia
NiemcySzwecja
Grecja
Irlandia
Włochy
Łotwa
Litwa
Luksemburg
Malta
Holandia
Portugalia
Słowacja
Słowenia
Hiszpania

Governing the euro area

By adopting the euro, the economies of the euro-area members become more integrated. This economic integration must be managed properly to realise the full benefits of the single currency. Therefore, the euro area is also distinguished from other parts of the EU by its economic management – in particular, monetary and economic policy-making.

  • Monetary policy in the euro area is in the hands of the independent Eurosystem, comprising the European Central Bank (ECB), which is based in Frankfurt, Germany, and the national central banks of the euro-area Member States. Through its Governing Council, the ECB defines the monetary policy for the whole euro area – a single monetary authority with a single monetary policy and the primary objective to maintain price stability.
  • Within the euro area, economic policy remains largely the responsibility of the Member States, but national governments must coordinate their respective economic policies in order to attain the common objectives of stability, growth and employment. Coordination is achieved through a number of structures and instruments, the Stability and Growth Pact (SGP) being a central one. The SGP contains agreed rules for fiscal discipline, such as limits on government deficits and on national debt, which must be respected by all EU Member States, although only euro-area countries are subject to sanction – financial or otherwise – in the event of non-compliance.
  • Implementation of the EU’s economic governance is organised annually in a cycle, known as the European Semester.

Who’s already in?

Euro-area Member States

Non-euro area Member States

Member State with an opt-out

AustriaBulgariaDenmark
BelgiumCroatia 
CyprusCzechia 
EstoniaHungary 
FinlandPoland 
FranceRomania 
GermanySweden 
Greece  
Ireland  
Italy  
Latvia  
Lithuania  
Luxembourg  
Malta  
Netherlands  
Portugal  
Slovakia  
Slovenia  
Spain